Renk teması
Demo talep edin

Şirkette yapay zekâ kullanırken KVKK: neye bakmalı?

Yayın Güncelleme

Kısa cevap: KVKK yapay zekâ araçlarını ayrıca yasaklamaz; kişisel veri hangi araçla işlenirse işlensin 6698 sayılı Kanun uygulanır. Bu nedenle şirketin her yapay zekâ kullanımı için şu sorulara yazılı cevabı olmalıdır: kişisel veri var mı, kim işliyor, veri nereye gidiyor, hangi hukuki sebebe dayanılıyor, çalışanlara hangi kural veriliyor? Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun üretken yapay zekâya ilişkin iki güncel metni var: 24 Kasım 2025 tarihli “Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)” ve 5 Mart 2026 tarihli “İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı”. Bu rehber onların ışığında bir kontrol listesi sunar. Bir uyum vaadi değil, sorulacak soruların bir derlemesidir ve hukuki tavsiye değildir.

Kanun teknolojiden bağımsızdır

Kurum’un rehberi şunu söyler: 6698 sayılı Kanun, teknolojiden bağımsız olarak kişisel verilerin işlendiği her durumda geçerli olan genel bir hukuki çerçeve sunar ve yapay zekâ sistemleri de bu kapsamda değerlendirilir. Kişisel veri, Kanun’un 3. maddesine göre “kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi”dir. Rehber ayrıca, modelin kişisel veri işlemeyi hedeflememesinin ya da kullanıcının girdisinde kişisel veri bulunmamasının, işlemenin varlığını ortadan kaldırmadığını belirtir: model, eğitiminde yer alan bilgiler yüzünden çıktıda kişisel veri üretebilir.

Kurum’un iş yerleri metni aynı çerçeveyi şirketler için yineler: üretken yapay zekâ sistemleriyle yapılan kişisel veri işleme faaliyetleri de Kanun kapsamında değerlendirilir ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuata riayet edilmesi önem taşır.

Bir araca belge yüklemek ne demek?

Kanun’a göre kişisel verilerin işlenmesi; elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, aktarılması ya da sınıflandırılması gibi veriler üzerinde yapılan her türlü işlemdir. Bir belgeyi yapay zekâ aracına yüklemek, belgede kişisel veri varsa bir işleme faaliyetidir. İki soru hemen çıkar.

Roller. Rehber, veri sorumlusunu kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen kişi, veri işleyeni ise veri sorumlusunun yetkisine dayanarak onun adına işleyen ayrı bir kişi olarak tarif eder. Yapay zekâ sistemlerinde bu rolleri belirlemenin güç olabileceğini, sözleşmenin tek başına belirleyici olmadığını ve asıl önemli olanın tarafların fiilî kontrolü ile karar yetkisi olduğunu söyler. Rehberin bir örneğinde, hazır bir modeli kendi faaliyetlerine entegre eden ve sisteme hangi verilerin yükleneceğine, hangi amaçla analiz edileceğine karar veren bir şirket, bu işleme faaliyetleri bakımından veri sorumlusu olarak değerlendirilebilir.

Yurt dışına aktarım. Rehber, Türkiye’de faaliyet gösteren veri sorumlularının yurt dışında yerleşik hizmet sağlayıcılar aracılığıyla üretken yapay zekâ sistemlerini kullanması ve bu sistemler aracılığıyla kişisel verilerin yurt dışına aktarılması durumunda, aktarımın Kanun’un 9. maddesine ve 10 Temmuz 2024 tarihli ve 32598 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe uygun yapılması gerektiğini belirtir. Rehber bunun için Kurum’un ayrıca yayımladığı yurt dışına aktarım rehberine de atıf yapar. Madde, kısaca, bir yeterlilik kararı varsa ona; yoksa dördüncü fıkradaki koruma düzenlemelerinden birinin taraflarca sağlanmasına; o da yoksa yalnız arızi hâllere dayanır. Kanun’un güncel metnine göre (9. madde, 7499 sayılı Kanun’la değiştirilmiş hâliyle, 1 Haziran 2024’ten beri yürürlükte), yeterlilik kararı ve dördüncü fıkra yollarında ayrıca 5. ya da 6. maddedeki bir işleme şartı aranır; dördüncü fıkra yolunda ilgili kişinin aktarım ülkesinde haklarını kullanabilmesi ve etkili kanun yollarına başvurabilmesi de şarttır. Hangi yolun sizin işleminiz için geçerli olduğu hukuki bir değerlendirmedir.

Kontrol listesi

Aşağıdaki sorular, Kurum’un iki metninin gündeme getirdiği başlıklardır. Her birine yazılı bir cevabınız olsun.

  1. Veri envanteri. Yapay zekâya yüklenen belgelerde ve istemlerde hangi kişisel veriler var; kimlere ait? Rehber, kişisel verinin sistemin yaşam döngüsünün çeşitli aşamalarında (eğitim, kullanım, girilen veri ve üretilen çıktı) işlenebileceğini hatırlatır.
  2. Araç, işleme yeri ve roller. Hangi araç kullanılıyor, kim işletiyor, belgeler nerede işleniyor, kimler erişebiliyor? Araç sağlayıcı veri işleyen mi, verileri kendi amaçları için de kullanıyor mu? Rolleri sözleşmenin yazısı değil, fiilî durum belirler.
  3. Yurt dışına aktarım. Veri yurt dışındaki bir sağlayıcıya gidiyor mu? Gidiyorsa 9. maddenin hangi yoluna dayanılıyor?
  4. Aydınlatma. Kanun’un 10. maddesine göre kişisel veriler elde edilirken veri sorumlusunun kimliği, verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebep ile 11. maddedeki haklar konusunda bilgi verilmelidir. Kurum’un rehberi, aydınlatmanın 10 Mart 2018 tarihli Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’e uygun yapılmasını ve işleme amacı değişirse yeniden aydınlatma yapılmasını ister.
  5. Hukuki sebep. Kanun’un 5. maddesindeki (özel nitelikli veri için 6. maddedeki) işleme şartlarından en az birine dayanıyor musunuz? Rehber, Kanun’da yapay zekâya özgü bir şart bulunmadığını ve mevcut şartlardan birine dayanılması gerektiğini söyler.
  6. İlkeler ve saklama süresi. Veri, işlendiği amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü mü? Gerekli süre kadar mı tutuluyor? Yapay zekâ aracında istemler ve yüklenen belgeler ne kadar saklanıyor?
  7. Erişim yetkisi, güvenlik ve kayıt. Kanun’un 12. maddesi veri sorumlusundan teknik ve idari tedbirleri almasını ve verinin başkası adına işlenmesi hâlinde bu tedbirlerde onunla birlikte sorumlu olmasını ister. Aracı kimler kullanabiliyor ve hangi belgeye hangi yetkiyle erişiyorlar? Kurum’un iş yerleri metni, kurumsal kayıt, izleme ya da denetim mekanizmalarına tabi olmayan araçlarda hangi verinin hangi amaçla kullanıldığının sonradan belirlenmesinin zorlaşabileceğini söyler; araçta hangi kayıtlar tutuluyor ve bunlar ne içeriyor?
  8. İlgili kişi hakları. Kişiler verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, düzeltme ve silme gibi haklarını nasıl kullanır? Rehber, bu hakların yapay zekâ sistemlerinde kullandırılmasının zor olabileceğini ama yükümlülüğün geçerli kaldığını söyler.
  9. Çalışan kuralları. Çalışanlar hangi araçları ve hangi bilgi türlerini kullanabilir? Kurum, açık bir kurumsal politika ve çalışan eğitimi önerir; bunun için şirkette yapay zekâ kullanım politikası rehberine bakın.

Kurgusal bir örnek: özgeçmişleri özetletmek

İnsan kaynakları biriminin, gelen özgeçmişleri özetlemek için bir yapay zekâ aracı kullanmak istediğini düşünün. Kurum’un rehberi benzer bir örneği ele alır: işe alım sürecinde LLM tabanlı bir sistem kullanan bir şirket, sisteme hangi verilerin yükleneceğine ve hangi amaçla analiz edileceğine kendisi karar verdiği için veri sorumlusu olarak değerlendirilebilir. Kontrol listesi bu örnekte şöyle işler: özgeçmişlerde ad, iletişim bilgisi ve eğitim geçmişi gibi kişisel veriler vardır (1); araç kimin, nerede işletildiği ve sağlayıcının rolü yazılır (2); veri yurt dışına gidiyorsa 9. madde değerlendirilir (3); adaylar hangi verilerinin hangi amaçla işlendiği konusunda aydınlatılır (4); bir işleme şartına dayanılır (5); özgeçmişlerin ne kadar süre tutulacağı yazılır (6); aracı yalnız ilgili İK çalışanları kullanır (7); adaylar haklarını nasıl kullanacaklarını bilir (8); çalışanlara aracın nasıl kullanılacağı anlatılır (9). Bu bir hukuki değerlendirme değil, listenin nasıl okunduğuna dair bir örnektir.

Kurum içi kurulum neyi değiştirir, neyi değiştirmez?

Kurum içi kurulum, içeriğin bir sağlayıcıya gitmesine bağlı soruları değiştirir: sağlayıcının rolü, sözleşmesi ve verinin yurt dışına gidip gitmediği gibi. Soru ve belgeler şirketin kendi donanımında işleniyorsa bu sorular o işleme için farklı biçimde, çoğu zaman daha dar bir kapsamda ortaya çıkar. Yine de her işlemde araca ve ayarlarına bakın: web araması ya da güncelleme gibi dışarıya bağlantı kuran bir özellik açıksa, dışarı hangi bilginin gittiğini ayrıca değerlendirmek gerekir.

Kurum içi kurulum, Kanun’un teknolojiden bağımsız uygulanmasını değiştirmez. Kişisel veri işleyen şirket, yapay zekâyı kendi donanımında çalıştırsa da veri sorumlusudur; aydınlatma, hukuki sebep, ilkeler, güvenlik ve ilgili kişi hakları gibi yükümlülükleri yerinde kalır. Çalışanların kendi kullandığı dış araçlar ise ayrı bir konudur ve politikayla ele alınır (bkz. kullanım politikası rehberi).

AURA’da nasıl çalışır?

Aşağıdakiler bir yükümlülüğü yerine getirmez; yalnız kontrol listesindeki bazı sorulara teknik cevaplardır. Şirket Sunucusu ve Bu Bilgisayar kurulumlarında modeller şirketin donanımında çalışır. Web araması Şirket Sunucusu ve Bu Bilgisayar’da kapalı başlar, kurumunuz açarsa çalışır; Voiser Bulut’ta açık gelir, kurumunuz isterse kapatılır. Açıkken dışarı yalnız arama sorgusu ve açılan sayfaların adresleri çıkar. Şirket Sunucusu ve Bu Bilgisayar’da web araması kapalıyken belgeler, sorular ve cevaplar dışarı gönderilmez. Voiser Bulut’ta sunucuları Voiser işletir. Bilgi tabanının sahibi kimlerin göreceğini belirler: kurumdaki herkese açabilir ya da kişi bazında okuma ve belge ekleme-silme izni verebilir (kişi bazlı izin bugün API ile verilir); yetki hem uygulamada hem veritabanında denetlenir ve yönetici başkalarının sohbetlerini ve belgelerini açamaz. Yönetici işlemleri ve izin değişiklikleri kayda geçer; kayıtta içerik bulunmaz ve uygulama günlükleri belge, soru ya da cevap içeriği taşımaz. Şirket Sunucusu ve Bu Bilgisayar’da yedek, kurulumda tanımlanan sizin açık anahtarınızla şifrelenir; yedek betiği varsayılan olarak şifresiz yedeği reddeder. Voiser Bulut için bu söz geçerli değildir. AURA müşteri belgeleriyle hiçbir modeli eğitmez ya da ince ayarlamaz. Voiser Bulut’ta verileriniz Voiser’in sunucularında durur. Yükümlülükler şirketinizde kalır ve hukuki değerlendirme hukukçunuza aittir.

Ayrıntılar için kurum içi yapay zekâ asistanı sayfasına bakabilir ya da demo isteyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Yapay zekâ aracına kişisel veri girmek yasak mı?

Kanun yapay zekâ araçlarını ayrıca yasaklamaz; kişisel veri hangi araçla işlenirse işlensin Kanun'un işleme şartları, ilkeleri ve yükümlülükleri uygulanır. Bir işlemin uygun olup olmadığını hukuk danışmanınızla değerlendirin.

Kurum içi kurulum KVKK yükümlülüğünü kaldırır mı?

Hayır. Kurum içi kurulum, verinin bir sağlayıcıya gitmesine bağlı soruları değiştirir; kişisel veri işleyen şirketin aydınlatma, hukuki sebep, güvenlik ve ilgili kişi hakları gibi yükümlülükleri yerinde kalır.

Çalışanların kendi kullandığı yapay zekâ araçları için ne yapmalı?

Kurum, yasak yerine yönlendirme, denge ve farkındalık temelli bir çerçeve önerir: hangi araçların ve hangi bilgi türlerinin kullanılabileceğini açıkça yazan bir politika ve çalışan eğitimi. Çerçeve için kullanım politikası rehberine bakın.

Bu rehber hukuki tavsiye midir?

Hayır. Kurum'un metinlerini ve Kanun'un çerçevesini özetleyen bir kontrol listesidir; sizin durumunuz için hukuki değerlendirme hukuk danışmanınıza aittir.

Kaynaklar

Bu yazıdaki dış bilgiler şu kaynaklara dayanır. Tarih, kaynağın yayın tarihidir; tarihsiz canlı bir belgede erişim tarihidir.

  1. Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)Yayımlayan: Kişisel Verileri Koruma Kurumu · Tarih:
  2. İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı (duyuru; metnin tamamı duyuruya ekli belgededir)Yayımlayan: Kişisel Verileri Koruma Kurumu · Tarih:
  3. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698; birleştirilmiş metin, 9. madde 7499 sayılı Kanun'la değiştirilmiş hâliyle; erişim 16.11.2026)Yayımlayan: Mevzuat Bilgi Sistemi · Tarih:

AURA’yı kendi belgelerinizle görün.

Demo talep edin